Hukuk Fakültesine Yatay ve Dikey Geçiş

hukuk fakültesine yatay ve dikey geçiş

Bu yazımızda hukuk fakültesinde okumak isteyen öğrenciler için YÖK’ün uyguladığı kurumlararası ve kurumiçi yatay geçiş ve ön lisanstan Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile hukuk lisansına dikey geçişten, Çift Anadal, ApplyBau ve Anadolu Bursiyerleri programları ile hukuk okuma fırsatlarından bahsedeceğiz.

Ülkemizde Yükseköğretime Öğrenci Seçme Sınavı olan ve zaman zaman farklı isimlerle anılan yaygın kullanımıyla üniversite sınavı, ilk olarak Mülazametrüusu (Bakalorya Sınavı) olarak Galatasaray Lisesi’nde 1869 yılında uygulanmaya başlanmıştır. 1926-1935 aralığında Devlet Olgunluk Sınavı ve Lise Mezuniyet Sınavı olarak adlandırılan bu uygulama 1935 yılında ikili sisteme geçmiş, zaman içinde farklı isim ve uygulamalar ile tatbik edilmiştir. 1960’lı yıllardan itibaren lise mezunu sayısının artması ve kontenjanların bu talepleri karşılayamamasından ötürü 1973 yılında Üniversitelerarası Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yürütülmüş 1981’de bu kurum yerini güncel ismi ile ÖSYM’ye bırakmıştır.

1974’ten bugüne sınav sistemi defalarca değiştirilmiş ve farklı isimler almıştır. Üniversite sınavı, güncel ismi ile Yükseköğretim Kurumları Sınavı (YKS), günümüzde Temel Yeterlilik Testi (TYT) ve Alan Yeterlilik Testi (AYT) olmak üzere iki farklı oturumda gerçekleştirilmektedir.

Tüm bu yıpratıcı sınav süreci ve öğrencinin sınav performansını etkileyebilen faktörler sebebi ile öğrenciler istediği bölüm veya üniversiteyi kazanamamaktadır. Tercih dönemindeki çevre baskısı, kendi isteklerinden emin olamama, yanlış yönlendirilme gibi farklı etmenlerden ötürü öğrenciler yanlış tercih yapabilmektedir.

Yüksek Öğretim Kurumunun sunduğu dikey ve yatay geçiş ise istediği okulda veya bölümde olmayan öğrencilerin hayali olan bölüm ve üniversitelerde okuması adına büyük bir fırsattır.

Dikey Geçiş Sınavı ile Hukuk Fakültesine Geçmek

Dikey Geçiş Sınavı, yaygın ismi ile iki yıllık yani önlisans programlarından lisans programlarına geçiş sınavıdır. Her yıl ÖSYM tarafından düzenlenmekte olup 150 dakikalık sınav süresince adayların 60 Türkçe ve 60 Matematik sorularını yanıtlamaları beklenmektedir. Öğrenciler Dikey Geçiş Sınavı esnasında sorulmak üzere TYT Matematik ve TYT Türkçe konuları ile sorumludur.

Hukuk fakültelerine dikey geçiş için Eşit Ağırlık (EA) puan türü kullanılmaktadır. Adalet MYO, Adalet AÖF veya adalet meslek eğitimi bölümü mezunları DGS’ye girerek hukuk fakültelerine geçiş yapabilir.

Sık soruların soruları ise şu şekilde yanıtlayabiliriz;

DGS sınavıyla geçiş yaptığım okulda hangi derslerim sayılacak?

Bu durum üniversiteden üniversiteye değişebilmektedir. Genel olarak incelendiğinde ise Türkçe, Tarih ve bazen Hukuka Giriş gibi derslerin intibakı sağlanmaktadır. Daha önce başka bir lisans programında öğrenim görüyor veya görmüşseniz ders içeriklerinin uyması şartı ile diğer lisans dersleriniz intibak edilebilmektedir.

DGS ile yabancı dilde eğitim veren hukuk fakültesi kazandım, dil yeterliliğini sağlamak zorunda mıyım?

Hayır, DGS ile gelen öğrenciler hazırlık okuma hakkına sahiptir ancak YÖK’ün belirlediği süreler içerisinde hazırlık eğitimini tamamlamak zorundadır. Hazırlık eğitimi başarılı şekilde bitirilemez ise %100 Türkçe öğrenim yapan bir programa geçişleri sağlanır.

DGS ile bir lisans programına yerleştim tekrar sınava girebilir miyim?

Evet girebilirsiniz. Ancak yerleşip kayıt yaptırdığınız seneyi takip eden sene tekrar sınava girmeniz durumunda normalde 0.6 ile çarpılan ÖBP’niz 0.45 ile çarpılır.

DGS ile hukuk fakültesine girmek için sınavdan kaç puan almalıyım?

Sınav sorularının zorluğu ve kontenjan değişiklikleri sebebi ile bu soruya kesin bir cevap vermek mümkün değildir.

DGS Eşit Ağırlık puanı nasıl hesaplanır?

EA= (1.8*sayısal standart puan)+(1.8*sözel standart puan)+(0.6*öbp)

ÖBP ise akademik önlisans ortalamanızı 0.8 ile çarpımıyla bulunur. Diğer ÖSYM sınavlarında olduğu gibi bu sınavda da dört yanlış bir doğruyu götürmektedir.

Merkezi Yerleştirme Puanına Göre Yatay Geçiş

Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmeliğin Ek Madde 1 kapsamında yapılan bu yatay geçiş türünde Türkiye veya KKTC’de herhangi bir programa ÖSYS puanı veya özel yetenek sınav ile öğrenci alan programlara yerleşen aynı zamanda ÖSYS puanı oluşan adayların sınava girdikleri dönemdeki ÖSYS puanını kullanarak yaptıkları yatay geçiş türüdür.

20XX yılında sınava girmiş ve TM1 puan türündeki işletme bölümünü kazanmış olan biri geçmek istediği üniversiteye veya bölüme tercih yaptığı yıldaki puanı geçmek istediği programın o yıldaki puanına eşit veya yüksek olması kaydı ile yatay geçiş başvurusu yapabilir.

Örnek vermek gerekir ise 2018 yılında Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesini EA puan türünde kazanıp kayıt yaptıran, fakat bu tercihinden memnun olmayan kişi puanının yetmesi halinde SÖZ puan türüyle öğrenci alan AHBVÜ Tarih bölümüne veya gene SAY puan türünde öğrenci alan İstanbul Üniversitesi Matematik bölümüne yatay geçiş başvurusu yapabilir.

Yukarıda belirttiğimiz koşullar başvuru yapabilmek için gereklidir. Başvurunuzun olumlu sonuçlanabilmesi, kontenjanlar dahilinde başvuru yapanlara bağlıdır. Yükseköğrenim kurumları hazırlık sınıfı dahil her bir sınıf için ÖSYS kılavuzunda yayınladığı kontenjan sayısının %30’u kadar toplamda ise 90 kişiye geçmeyecek şekilde kontenjan açmak zorundadır.

Örneğin 30 kontenjanlı bir bölüme 35 kişi başvurması halinde puanı en yüksek olan adaylar kayıt hakkı kazanır. Başvuran kişi sayısı kontenjan sayısından daha az olduğunda ise başvuranların hepsi başvuru şartları sağlıyor ise kayıt hakkı kazanır.

MYP ile yapılan yatay geçişler lisans-lisans,önlisans-önlisans veya lisans önlisans programları arasında da yapılabilir. Ek Madde 1 kapsamında yapılan yatay geçişlerden sonra ikinci bir yatay geçiş hakkı yoktur fakat takip eden başvuru dönemlerinde geldikleri okula geri dönebilirler.

Geçmek istenen program, üniversiteye kaydolunan zamanda herhangi bir baraj sıralamasına sahip ise bu şartın yerine getirilmesi gerekir. Bu şart baraj sınırlaması bulunan hukuk fakültelerine geçiş yapmak isteyenler için oldukça önemlidir. Başvuran öğrencinin mevcut programına kayıt olduğu zamandaki hukuk baraj sıralamasını sağlaması gerekmektedir.

Kurumiçi Yatay Geçiş

Kurumiçi yatay geçiş, bir yükseköğretim kurumu içindeki bir programdan kurum içindeki diğer bir programa başarı şartına dayalı olarak geçmeye denir. Kurumiçi yatay geçişte kullanmak üzere her kurum kendi içinde belirlediği şartları ve değerlendirme kriterini uygular.

Örneğin bazı okullar aynı fakülte içi geçişi, benzer programlar arasında geçişi veya direk diğer bölümlere geçişi serbest bırakabilir iken diğer okullar bırakmayabilir. Vakıf üniversiteleri kurumiçi geçişlerde mevcut bursunuzu belirlediği şartlara göre devam ettirebilir veya kesebilir.

Bu şart ve değerlendirme kriterleri için öğrenim görülen üniversitenin yönetmeliğinin incelenmesi gerekir.

Kurumlararası Yatay Geçiş

Kurumlararası yatay geçiş, bir yükseköğretim kurumundan diğer bir yükseköğretim kurumuna başarı esasına göre yalnız ikinci ve üçüncü sınıf için yapılır. Güz dönemi için lisans ve önlisans öğrencileri bahar döneminde ise önlisans öğrencileri yatay geçiş başvurusu yapabilmektedir.

Her üniversitenin başvuru koşulları ve değerlendirme kriterleri farklılık göstermektedir.

Birinci öğretimde öğrenim gören öğrenciler ikinci öğretime geçiş yapabilmektedir. Ancak öğrenci ikinci öğretim harcı ödemek zorundadır. İkinci öğretimden birinci öğretim programlarına yatay geçiş başvurusu yapılabilmesi için bulunduğu sınıfın ilk yüzde onluk başarı dilimine girmesi gerekmektedir.

Kurumlarası yatay geçiş kontenjanları güz ve bahar için ilgili okulların sitelerinde yayınlanmaktadır. Devlet veya vakıf üniversitesi arasında geçişlerde herhangi bir ayrım bulunmamaktadır ancak vakıf üniversitesine yatay geçiş yapacak adayların burslu olup olmama durumu geçiş yapmak istediği okula bağlıdır.

Kurumların kontenjanları internet sitesi üzerinden ilan edilir.

GNO, AGNO, GANO üniversitedeki not ortalamanızı ifade etmektedir. Öğrenim gördüğünüz kurumda kullandığınız sistem -yüzlük veya dörtlük sistem- için bazı okullar iki ayrı sisteme uygun başvuru koşulu belirlemiş bazıları ise tek bir sistemi esas almıştır. Not sistemleri arasındaki dönüşüm YÖK’ün mevzuatına veya üniversitenin kendi dönüşüm sistemine göre yapmaktadır.

Çift Anadal (ÇAP) ile Hukuk Fakültesi

Halihazırda farklı bir bölümde üniversite öğrencisi olan ve bulunduğu okulda hukuk fakültesi bulunan öğrenciler Çift Anadal Programı (ÇAP) ve Yandal programları imkanı ile hukuk okuyabilmektedir.

ÇAP ikinci ve üçüncü sınıflara geçerken başvurabileceğiniz, belirlenen dersleri aldıktan sonra hukuk diplomasına sahip olabileceğiniz YÖK’ün izin verdiği bir programdır.

Yandal programı, ÇAP ile aynı şartlar altında yalnız daha az ders alarak program sonunda aldığınız dersleri gösteren bir sertifikaya sahip olabileceğiniz bir programdır. Yandal ve ÇAP programları birçok hukuk fakültesinde uygulanmamaktadır. Uygulanan okullarda ise belirli sayıda kontenjanlara sahip olduğu için başvuran öğrencinin ortalamasının oldukça yüksek olması gerekmektedir.

Fakültenizde Çift Anadal ve Yandal programları ve özel şartları için öğrenim görülen üniversitenin yönetmeliğininin incelenmesi gerekir

ApplyBau ile Hukuk Fakültesi

Yukarıda ele aldığımız geleneksel metodlar haricinde Bahçeşehir Üniversitesi tarafından uygulanan ApplyBau sistemine de değinmek gerekir.

Diğer üniversitedeki bölümler gibi hukuk fakülteleri de bildiğiniz üzere merkezi sınav sonuçlarına göre öğrenci almaktadır. Belirli bir sınav süre içerisinde yapılan adayın çalışmasından bağımsız stres, psikoloji, sağlık gibi birden fazla etmene sahip olan belirli zamandaki bu sınav, bazı yetenekleri ölçememektedir.

Applybau geleneksel seçme yönteminin dışına çıkarak başvuran kişilerin otobiyografilerini, kişisel özelliklerini, yeteneklerini, gerçekleştirdikleri veya gerçekleştirmek istedikleri projeleri ve bulundukları sosyal sorumluluk projelerine göre akademik başarıdan bağımsız olarak değerlendirmektedir.

Ayrıntılı bilgi, applybau.com adresinden alınabilir.

Anadolu Bursiyerleri Programı ile Hukuk Fakültesi

Bir diğer üniversite burs programı ise Koç Üniversitesi tarafından uygulanan Anadolu Bursiyerleri programıdır. Anadolu Bursiyerleri, eğitimde fırsat eşitliği sağlanmasına yardımcı olan kurumların ve şahısların desteği ile hayata geçirilmiştir.

Koç Üniversitesi bünyesindeki bölümlerin hepsi için düzenlenen bu program hukuk fakültesinde okumak isteyenler için önemli bir fırsattır.

Adaylık şartları ise şu şekilde belirtilmiştir;

Aday öğrencilerin, T.C. vatandaşı olmaları, eğitim ücretini ödemekte kısıtlı imkânlara sahip olmaları, başvuru sırasında Lise son sınıf öğrencisi olmaları ve insanlık birikiminin ışığı altında ülkemize ve dünyaya katkı sağlama amacı bulunan, sorumluluk bilincine sahip bireyler olmaları beklenmektedir. Üniversite giriş sınavının ilgili puan türünde Koç Üniversitesi’ne yerleşebilecek başarı sırasına sahip olmaları beklenir ve orta öğretim diploma notu en az 4.0/5.0 olan adaylar öncelikli olarak değerlendirilir.

Adaylar üniversiteye giriş sınavında elde ettikleri başarı, ailelerinin maddi gelir düzeyi, yaşadıkları bölgenin sosyoekonomik durumu, öğretmenleri tarafından yazılan referans mektupları, yazdıkları kompozisyonlar ve katıldıkları sosyal faaliyetlere göre değerlendirilirler.

Anadolu Bursiyerleri için detaylı bilgiye anadolubursiyerleri.ku.edu.tr adresinden ulaşabilirsiniz.


ERGUN,Mustafa “Fransa,İsviçre ve Türkiye’de Yükseköğrenime Geçiş Sınavlarındaki Kimya Sorularının Karşılaştırılması”, Milli Eğitim Dergisi, 2013, s.153

yok.gov.tr/ogrenci/guz-ve-bahar-donemi-ek-madde-1-uygulama-ilkeleri

osym.gov.tr/TR,8862/hakkinda.html

The following two tabs change content below.

Berat Tever

Cevher Hazırlama Mühendisi adayı, hukukcukafasi.com yazarı.

Benzer yazılar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir